خواهش می کنم این چند جمله از خانم "نیکی کریمی" در مصاحبه‌ی تازه‌شان با نشریه مشق آفتاب را عمیق بخوانید :

"نیکی کریمی در ادامه مصاحبه جنجالی خود گفته است :چرا هنرمندان را با نقدهای غیر کارشناسانه مورد بی مهری قرار می دهیم که منزوی شوند.علی حاتمی تا زنده بود همیشه مورد انتقاد بود یادم می آید سر فیلم مادر برایش نوشتند که چه فرقی می کند چای را درسماور برقی دم کنیم یا سماور ذغالی.
سر امیر نادری بلایی آوردیم که آنقدر از ما دور شد که انگار از اول هم با مانبود. ناصر تقوایی را خانه نشین کردیم و روزی نیست که به کیارستمی فحش ندهیم. بیضایی هر ده سال یکبار فیلم می‌سازد؛ خسرو شکیبایی همه چیز را در خودش ریخت و دق کرد و رفت و مسعود کیمیایی هم دیگر نمی‌تواند خودش باشد. اینها همه تبعات نگاه جوانمرگ پسند منتقد است .حالا در مطالبشان مرتب حسرت سینمای هالیوود را می‌خوردند ولی هیچ وقت نمی‌نویسند منتقدان در هالیوود کاری می‌کنند که کلینت ایستوود در ۹۰سالگی احساس زندگی وجوانی می‌کند."

عمیق خواندید ؟ به نکات ظریف و عموما عجیبی که این بازیگر مطرح سرزمین‌مان گفته است دقت کردید؟ من منتقد سینمایی نیستم و اصلا قصد دفاع از این قشر در برابر این حرف‌های خانم کریمی را ندارم. قصد من رو کردن بازی‌یی ست که این ملت از زبان به اصطلاح روشنفکرش می‌خورد. واقعا نمی‌فهمم این جملات حاوی چه معنایی ست ؟ تنها چیزی که می‌فهمم این است که دل خانم کریمی از منتقدان پر بوده و یک سری حرف‌های بی ربط را با قاطی کردن نام بزرگان و مشکلات آن‌ها در فیلم‌سازی به خورد مصاحبه‌گر و مردم داده‌اند. حرف‌هایی که بدجوری آدم را به هویت و شخصیت این بازیگر و دیگرانی چون ایشان مشکوک می‌کند. واقعا منتقدان بلایی بر سر امیر نادری آوردند که از ایران رفت ؟ حقیقتا ناصر تقوایی به دلیل حرف‌ها و نقد‌های منتقدان در طول سی سال سه فیلم ساخته است ؟ آیا واقعا به دلیل این منتقدین است که بیضایی ده سال یکبار کار می‌کند ؟ شکیبایی از نقد‌‌های بد دق کرد ؟ مسعود کیمیایی به خاطر منتقدان، دیگر خودش نیست ؟ در آخر هم یادتان رفته بگویید فیلم آخر مهرجویی را منتقدان توقیف و سانسور کردند !
واقعا چه می‌گویید خانم کریمی ؟ آدم شک می‌کند که شما در این سرزمین و این سینما سی فیلم بازی کرده‌اید. به نظر می‌آید نام تمام این به سکوت کشیده شده‌ها را آوردید که بگویید چرا به آقای کیارستمی انتقاد می‌کنند. هدف شما از این حرف‌ها فقط این موضوع است و دیگر هیچ. واقعا یا نمی‌دانید یا خودتان را به ندانستن زده اید، یا می‌خواهید از چیدن این اسم‌ها در کنار هم نتیجه‌های خاصی بگیرید.

واقعا قابل درک نیست که جملات این بازیگر مطرح در این مصاحبه چه معنایی در پس خود دارد. هدف درآوردن توپ سانسور و بگیر و ببند از زمین دولت و وزارت ارشاد، و انداختنش به زمین منتقدان است ؟ یا واقعا از سر ندانستن ؟ من که بعید می دانم از ندانستن باشد. امیر نادری، ناصر تقوایی، بهرام بیضایی و مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی کارگردانان اجتماعی‌ساز این سینما هستند. اگر کمی به سابقه‌ی سینمایی آنها نگاه کنید به خوبی متوجه می‌شوید. اگر نادری از ایران رفت و تقوایی مدام کارهایش را نیمه کاره گذاشتند و بیضایی ده سال یکبار فیلم ساخت برای این است که این چند فیلمساز، حاضر به تن دادن به خواست‌های دولت نبوده و نیستند. یا آنچه خواسته‌اند ساخته‌اند یا سکوت را برگزیدند. اما اگر کیمیایی دیگر کیمیایی سابق نیست یا مهرجویی فیلم اجتماعی نمی‌سازد، دلیلش منتقدین نیستند، دلیل این است که این دو کارگردان مانند بیضایی و تقوایی و نادری بر روی اصول و موضوعات خاص پافشاری نداشته و به همین دلیل همیشه کار کرده‌اند اما نه در حد کمال توانایی‌های خودشان. آقای مهرجویی نتیجه‌ی ناپرهیزی‌اش را در سنتوری گرفت و ما همه دیدیم. دلیل این سکوت و تغییر، سیاست‌های سینمایی دولتی‌ست که از نمایش واقعیت‌های جامعه می‌ترسد و این چند فیلمساز که بهترین‌های این عرصه بودند و هستند حالا در سکوت و یا دوری از عرصه‌ی فیلم اجتماعی ساختن به سر می‌برند. این موضوع چه ارتباطی به منتقدان دارد ؟

در مورد زنده‌یاد علی حاتمی هم حرف بسیار است و به خوبی هویداست که از جنس این نام‌هایی که در بالا بردم نبود و همیشه به همین دلیل بی‌دغدغه در سال‌های پس از انقلاب کار کرد. عباس کیارستمی هم از جنس خاص خودش است. فیلم‌سازی که بیشتر دنبال مسائل ذهنی و دغدغه‌های فردی‌ست تا اجتماعی، البته چند کار قوی اجتماعی هم دارد که امروز دیگر اعتقادی به آنها و آن سینما ندارد. علی حاتمی و عباس کیارستمی در سال‌های بعد از انقلاب نه سانسور شدند و نه کارشان به تعطیلی کشیده شد. هر چه خواستند ساختند. دلیلش هم نگاه تغییر یافته و منعطف و دور از مسائل روز اجتماعی آن‌ها در فیلم‌هایشان است. یعنی نگاه بی‌خطر.
حالا اگر منتقدان به سینما و نگاه تازه‌ی عباس کیارستمی که تمام گذشته خودش را هم در سینما رد می‌کند، انتقادی دارند چه ربطی دارد به دیگر نام‌هایی که این بازیگر در مصاحبه‌اش برده و همه را در یک کفه‌ی ترازو سنجیده است ؟ من نمی‌فهمم و نکته‌ی انحرافی درست همین جاست !

این طور حرف زدن‌های غیر مسئولانه که بیشتر شبیه زد و بند‌های خاص است منحصر به ایشان نیست. متاسفانه مدام از این جملات به یاد ماندنی از این و آن می‌شنویم. چندی پیش آقای کیارستمی گفته بودند که "ایران بهشت فیلم‌سازان است" و چند روز پیش هم مانی حقیقی سخنانی با همین مضمون زده‌اند که بسیار عجیب است. سخنانی که تیتر می‌شود و آدم را رنج می‌دهد و روحش را سوهان می‌زند. این حرف‌ها و لاف‌ها، هیچ دست کمی از دروغ‌های شاخدار مسئولین کشور ندارد که اقتصاد ایران را در جهان اول می بینند و یا ایران را آزادترین کشور دنیا قلمداد می‌کنند. به هر روی این روزها روزهای رو شدن دست‌هایی ست که دانسته و یا نادانسته آب به آسیاب دشمنان فرهنگ و هنر و آزادی می‌ریزند و باکی هم از فردا ندارند، زیرا فردا هم می‌شود در برابر این ملت ساده‌لوح رنگ عوض کرد.

اگر نمی‌شود حقیقت را گفت، لااقل به مردم دروغ نگویید. اگر صادقید، اگر به روح هنر اعتقاد دارید، اگر نمی‌توانید حقیقت را بگویید، دروغ نگویید و سکوت اختیار کنید. این طور بهتر است و کمتر دست‌تان آلوده می‌شود، و کمتر ضربه می‌زنید.

یاد شعر زیبایی از ایرج جنتی عطایی، شاعر و ترانه‌سرای ارزشمند تبعیدی سرزمینمان افتادم :

سکوت کن
سکوت کن
              -  به یادِ آنکه :
                               -  در سپیده جان سپرد
سکوت کن
سکوت کن
                -  به یاد آنکه :
                                     -  با امید خلق
                                                         -  مرد
سکوت کن
               -  به یاد خشمِ آن شهید سربلند
سکوت کن
                  -  به یادِ آنکه :
                                      -  عاشقانه
                                                      -  زخم خورد
تو از
       -  سکوت
                    -  اگر
                           -  به خشم می رسی
                                                       -  سکوت کن

 پویان مقدسی.

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 بخشی از مصاحبه‌ی خانم نیکی کریمی را می‌توانید در سایت سینمای ما بخوانید.